Parafia PacanówBazylika mniejsza · Sanktuarium

ks. Roman Pachelski (ur. 1865)

← Wikariusze i inni księża

Wikariusz parafii św. Marcina w Pacanowie od 1887 r., za proboszcza ks. Wawrzyńca Nowakowskiego. Później kierował parafiami w Przyłęku Szlacheckim, w sąsiednim Zborówku, w Czarncy i w Janowie. Co działo się z nim po 1919 r., kiedy i gdzie zmarł, nie wiemy.

Pochodzenie i święcenia

Urodził się w 1865 r., święcenia kapłańskie przyjął w 1887 r.12 Gdzie się urodził i gdzie się uczył, nie wiemy.

Wikariusz w Pacanowie

Spisy duchowieństwa diecezji kieleckiej podają go jako wikariusza w Pacanowie od 1887 r. i wymieniają go tam w latach 1890–1897. W spisie na rok 1897 jest pierwszym wikariuszem; drugim był ks. Wincenty Kaczmarski3. Parafią kierował wtedy ks. Wawrzyniec Nowakowski.

Do parafii Pacanów należał kościół filialny w Szczebrzuszu; spis duchowieństwa na rok 1914 podaje, że odnowiono go w 1891 r.1 Według opracowania Renaty i Henryka Kulików od października 1888 r. do zimy 1898 r. ks. Pachelski był „proboszczem” w Szczebrzuszu4. Spisy duchowieństwa z tych lat podają go jednak jako wikariusza w Pacanowie. Czy jako wikariusz opiekował się kościołem w Szczebrzuszu, nie wiemy – dokumentu, który by to wyjaśniał, nie znamy.

Przyłęk Szlachecki i Zborówek

Według opracowania Kulików od zimy 1898 r. do 1901 r. był proboszczem parafii św. Jana Chrzciciela w Przyłęku Szlacheckim (dziś w gminie Szczekociny)4. Spisów duchowieństwa z tych lat nie mogliśmy przejrzeć.

W latach 1901–1911 kierował parafią św. Idziego w Zborówku, sąsiadującą z Pacanowem4. Ks. Jan Wiśniewski w spisie plebanów Zborówka wymienia go po ks. Jasińskim: „ks. Roman Pachelski do 1911 r.”5

Czarnca

W 1911 r. objął parafię Czarnca (dziś w gminie Włoszczowa). Spis duchowieństwa na rok 1914 podaje go jako administratora tej parafii od 1911 r., a spis na rok 1916 – nadal tamże16. Kulikowie podają lata 1911–19174.

Janów

W 1917 r. przeszedł do parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Janowie (dziś w powiecie częstochowskim)4. Kościół w Janowie został zniszczony w czasie I wojny światowej, 8 grudnia 1914 r., ostrzałem armii niemieckiej, a nabożeństwa odprawiano w kaplicy urządzonej w stodole plebańskiej. Według opracowania historii kościoła na stronie gminy Janów w 1917 r. staraniem ks. Pachelskiego prowizorycznie go wyremontowano i znów odprawiano w nim nabożeństwa. W 1919 r. osłabione mury groziły zawaleniem i liturgię w kościele przerwano7.

Spisy duchowieństwa na lata 1918 i 1919 podają go jako administratora parafii Janów i opisują jej kościół jako zniszczony w czasie wojny w 1914 r.28 Kulikowie podają, że jego praca w Janowie skończyła się 31 lipca 1919 r.4 W spisie na rok 1920 parafia Janów nie ma administratora, a nazwiska ks. Pachelskiego w spisie duchowieństwa diecezji już nie ma9.

Według artykułu Marka Romańskiego o dziejach parafii św. Idziego w Zrębicach w 1918 r. proboszczem był tam Roman Pachelski10. Spis duchowieństwa na rok 1918 podaje parafię Zrębice, leżącą w tym samym dekanacie co Janów, jako nieobsadzoną2. Czy ks. Pachelski zarządzał nią z Janowa, nie wiemy.

Po 1919 roku

Gdzie pracował po 1919 r., nie wiemy. Spis duchowieństwa diecezji kieleckiej na rok 1920 nie wymienia go już ani wśród księży diecezji, ani w wykazie zmarłych księży9.

Wykazy proboszczów dwóch parafii na Lubelszczyźnie wymieniają ks. Romana Pachelskiego: w Lipinach (Lipinach Dolnych) w latach 1928–1931 i w Topólczy w latach 1931–19361112. Nie podają one jego roku urodzenia ani święceń, więc nie wiemy, czy chodzi o tego samego księdza. Oba wykazy różnią się też co do lat jego następcy, ks. Bolesława Bednarskiego.

Czego nie wiemy

Nie wiemy, gdzie się urodził, gdzie się uczył i kto udzielił mu święceń, kiedy dokładnie odszedł z Pacanowa ani czy opiekował się kościołem w Szczebrzuszu. Nie wiemy, gdzie pracował po 1919 r., kiedy i gdzie zmarł ani gdzie został pochowany. Nie znamy jego nekrologu.

Wszyscy księża pracujący w Pacanowie poza proboszczami: Wikariusze i inni księża.

Przypisy

  1. Elenchus Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1914, Kielce 1914, s. 35, hasło „Czarnca”: „Administrator, Romanus Pachelski” (skan strony w Internet Archive); s. 62, hasło „Pacanów”: „ibidem Ecclesia filialis in Szczebrzusz 1891 restaur.” (skan); s. 153, spis alfabetyczny: „Pachelski Romanus, Adm. Czarnca | 35 | 65 | 87 | 11” (strona w roczniku, rok urodzenia, święceń i objęcia urzędu) (skan). ↩ ↩2 ↩3

  2. Elenchus Venerabilis Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1918, Kielce 1918, s. 189, hasła „Janów”: „Eccl. paroch. … a. 1914 temp. belli destructa. Adm., Romanus Pachelski” i „Zrembice”: „Adm., vacat” (skan strony w Internet Archive); spis alfabetyczny: „Pachelski Romanus | 189 | 65 | 87 | 17” (skan). ↩ ↩2 ↩3

  3. Elenchus Omnium Ecclesiarum et Universi Cleri … Dioecesis Kielcensis na lata 1890 i 1897 (1897 s. 40), hasło „Pacanów” i spis alfabetyczny duchowieństwa (Biblioteka Cyfrowa KUL, roczniki 1890 i 1897). ↩

  4. R. Kulik, H. Kulik, Ogólny wykaz księży rzymskokatolickich, polskokatolickich, greckokatolickich, prawosławnych i ewangelickich, t. 3, aneks, Instytut Historii im. Wojtka Kulika, wersja z 1 stycznia 2023 r., s. 5 (Janów, tab. 3), 104 (Czarnca, tab. 46), 105 (Przyłęk Szlachecki, tab. 48; Zborówek, tab. 50) i 135 (Szczebrzusz, tab. 66) (kopia w Web Archive); opracowanie nie podaje źródeł poszczególnych dat. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  5. ks. J. Wiśniewski, Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Stopnickiem, Marjówka 1929, s. 331, rozdział „Zborówek”, „Plebani”. ↩

  6. Elenchus Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1916, Kielce 1916, s. 144, hasło „Czarnca”: „Adm. Romanus Pachelski” (skan strony w Internet Archive). ↩

  7. Gmina Janów, „Kościół pw. NMP w Janowie”, new.janow.pl (data opracowania i autor niepodani). ↩

  8. Elenchus Venerabilis Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1919, Kielce 1918, s. 51, hasło „Janów”: „Adm., Romanus Pachelski” (skan strony w Internet Archive). ↩

  9. Elenchus Venerabilis Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1920, Kielce, hasło „Janów”: „Adm., vacat”, spis alfabetyczny duchowieństwa i wykaz zmarłych księży (Internet Archive). ↩ ↩2

  10. M. Romański, „Z dziejów parafii pod wezwaniem św. Idziego w Zrębicach”, Powiat Częstochowski – Wiadomości z regionu, 31 sierpnia 2018 r. ↩

  11. „Lipiny Dolne”, Lubelskie. Encyklopedia, 12 listopada 2023 r., część „Kościół rzymskokatolicki” (kopia w Web Archive). ↩

  12. Parafia św. Izydora w Topólczy, „O parafii”, wykaz „Kapłani pracujący dotychczas w parafii” (kopia w Web Archive). ↩