ks. Franciszek Rajski (1861–1927)
Proboszcz parafii św. Marcina w Pacanowie w latach 1911–1919 (w spisach duchowieństwa diecezji – jej administrator).
Franciszek Rajski urodził się w 1861 r., a święcenia kapłańskie przyjął w 1884 r.1 Przed przyjściem do Pacanowa był proboszczem w Tuczępach2. Założył trzy kółka rolnicze – w Tuczępach, Sieczkowie i Pacanowie – i był ich prezesem. Stanisław Gajewski, który badał udział księży w ruchu rolniczym przed I wojną światową, wymienia go wśród trzech najbardziej zasłużonych pod tym względem księży diecezji kieleckiej3.
Do Pacanowa przeszedł w 1911 r., po ks. Adamie Józefie Badowskim21. W urzędowym spisie duchowieństwa z 1914 r. figuruje jako administrator parafii4. W tym samym spisie przy parafii wpisano wikariusza, ks. Józefa Banasika (drugi etat wikariusza był wolny), i podano, że parafia liczyła 5897 katolików4. Zastał kościół odbudowywany po pożarze z 20 września 1906 r. Jego staraniem rzeźbiarz Nicpoń z Kielc wykonał z drewna sosnowego nowy ołtarz główny z obrazem Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, a w 1919 r. Adamek z Bochni – ołtarz boczny z figurą Serca Jezusowego dłuta Nicponia i obrazem św. Józefa pędzla Szczurowskiego z Krakowa2.
W 1919 r. został proboszczem i dziekanem w Stopnicy, później także kanonikiem odnowionej kapituły wiślickiej2. W Pacanowie jego następcą został ks. Adam Adamek. W 1927 r. ks. Rajski wyjechał na operację do Warszawy i tam zmarł 22 listopada 1927 r. w szpitalu Dzieciątka Jezus25.
Pełny poczet proboszczów i wikariuszy: Proboszczowie.
Przypisy
-
Elenchus Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1916, s. 208, alfabetyczny spis duchowieństwa: „Rajski Franciscus … 61 84 11” (rok urodzenia 1861, święceń 1884, objęcia urzędu 1911). ↩ ↩2
-
ks. J. Wiśniewski, Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Stopnickiem, Marjówka 1929, s. 183 (ołtarze), 193 (spis proboszczów Pacanowa), 255 (Stopnica), 326 (Tuczępy); s. 183 i 193 także w kopii z SBC Kielce. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5
-
S. Gajewski, „Duchowieństwo w Królestwie Polskim wobec towarzystw rolniczych 1897–1914”, Roczniki Humanistyczne 38 (1990), z. 2, s. 183–224, tu s. 197–198 i 216 (wykaz kółek rolniczych prowadzonych przez księży). ↩
-
Elenchus Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1914, s. 62, hasło „Pacanów”: „Administrator, Franciscus Rajski”; dalej: „Vicarii: 1. Josephus Banasik. 2. vacat” oraz „N. A. Cathol. in Pacanów 5897”. ↩ ↩2
-
Elenchus Venerabilis Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1928, s. 94, wykaz księży zmarłych w 1927 r.: „Franciscus Rajski, Can. Visl. parochus et decanus in Stopnica, die 22 novembris obiit Varsoviae in hospitali Jesu Infantis”. ↩