← Opis kościoła (1904) – spis treści
Kaplica świętego Krzyża.
s. 22 Od r. 1540 była tu w Pacanowie na przedmieściu fundowana osobna kaplica z drzewa pod tytułem Św. Krzyża Pacanowskiego, mająca trzy ołtarze. Przy tej kaplicy był dom schronienia dla ubogich, s. 23 oraz probostwo szpitalne zwane Św. Krzyża pacanowskiego (Praepositus Hospitalis Pacanoviensis). Proboszcz między innemi miał obowiązek co piątek odprawiania Mszy świętej o Męce Pańskiej (de Passione Domini) „Humiliavit“ i to w kaplicy Św. Krzyża.
Z tego wnosić można, że figura Pana Jezusa konającego pierwiastkowo była w kaplicy szpitalnej i następnie zapewne przeniesiona z powodu rozgłośniejszego nabożeństwa ludu, około 1615 r. do wyżej rzeczonego ołtarza w nawie kościoła w tym celu zbudowanego. Potem podczas pożaru kościoła r. 1658 zapewne z kościoła wyratowana, gdyż jest uszkodzona, płótnem z tyłu i na ramionach wyklejona i po wierzchu w niektórych miejscach. Ręka prawa jakoby później doprawiona, gdyż jest niekształtna wobec symetryi całej figury, czy nadwerężonej, czy spróchniałej od starości. Następnie wnosić należy, że po spaleniu kościoła w r. 1658, figura została umieszczona w kaplicy św. Trójcy, od r. 1633 do r. 1658, dość krótko tym tytułem cieszącej się, a następnie z biegiem czasu i nabożeństwem ogólnem do tej figury poczęła być nazywaną kaplicą Pana Jezusa.
Ks. Wawrzyniec Nowakowski, Opis kościoła Cudownego Pana Jezusa Pacanowskiego, Warszawa 1904, s. 22–23. Pisownia oryginalna. Wydanie w przygotowaniu.